Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) Kurumsal Yönetim İlkeleri, halka açık şirketlerin hediye ve ağırlama kabulüne ilişkin ilke, prensip ve uygun sınırları ayrı bir iç mevzuat dokümanında yazılı olarak belirlemesini ister. Bu yükümlülük, ilkelerin merkezinde yer alan eşitlik ilkesiyle doğrudan bağlantılıdır: şirket yönetiminin tüm faaliyetlerinde pay ve menfaat sahiplerine eşit davranması ve olası çıkar çatışmalarının önüne geçilmesi beklenir.
SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri hediye ve ağırlama konusunda ne diyor?
SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri, hediye ve ağırlama kabulüne ilişkin ilke ve prensipler ile uygun sınırların ayrı bir iç mevzuat dokümanında yazılı olarak belirlenmesini şart koşar. Bu, şirketlerin kendi başına bir “Hediye ve Ağırlama Kabulü Politikası” veya bunu daha geniş bir uyum politikasının alt başlığı olarak yayınlaması gerektiği anlamına gelir; jenerik veya çok genel ifadeler yeterli kabul edilmez.
Çıkar çatışması politikası ile ilişkisi
İlkeler ayrıca yönetim kurulunun yetki ve sorumluluğu altında bir “Çıkar çatışması politikası” geliştirilmesini ister. Yönetim kurulunda müzakereye sunulan herhangi bir husus veya teklifle doğrudan ya da dolaylı menfaat ilişkisi bulunan üye, bu durum kurul tarafından bilinmiyor olsa bile menfaat durumunu açıklamak zorundadır. Hediye ve ağırlama politikası operasyonel düzeyde (çalışanların günlük iş ilişkilerinde) uygulanırken, çıkar çatışması politikası daha üst düzeyde – yönetim kurulu ve üst yönetim – menfaat ilişkilerini kapsar; ikisi birbirini tamamlar.
Uygulamada nelere dikkat edilmeli?
- Hediye ve ağırlama politikası, şirketin kurumsal yönetim uyum raporunda veya internet sitesinde erişilebilir olmalı.
- Politika, yalnızca çalışanları değil yönetim kurulu üyelerini ve üst düzey yöneticileri de kapsamalı.
- Çıkar çatışması açıklamaları ile hediye/ağırlama beyanlarının aynı uyum süreciyle koordineli çalışması sağlanmalı.
- Denetim komitesi veya kurumsal yönetim komitesi, hediye/ağırlama kayıtlarını periyodik olarak gözden geçirmeli.
Halka açık olmayan şirketler için de örnek bir uygulama
SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri doğrudan halka açık şirketleri hedeflese de, yazılı bir hediye ve ağırlama politikası kurmak her büyüklükteki şirket için iyi yönetim uygulamasıdır. Halka açık şirketlerde etik ihbar hattının SPK ilkeleriyle ilişkisini Halka Açık Şirketler için Etik İhbar Hattı yazımızda detaylandırdık.
EthicAll ile SPK uyumlu hediye ve çıkar çatışması yönetimi
EthicAll'ın Hediye ve Ağırlama modülü, yönetim kurulu üyeleri dahil tüm karar vericilerin dijital bir beyan/onay formuyla hediye ve ağırlama bildirimi yapmasını sağlar; tanımlı eşik aşıldığında otomatik onay akışı devreye girer, yönetim kurulu düzeyindeki çıkar çatışması riski taşıyan vakalar için ayrı ve daha sıkı kurallar uygulanır. Tüm kayıtlar merkezi bir defterde tutulur ve denetim komitesine veya genel kurula raporlanabilecek şekilde dışa aktarılabilir. Genel politika çerçevesi için Hediye ve Ağırlama Politikası Nasıl Hazırlanır? rehberimizi de inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri hediye ve ağırlama konusunda ne istiyor?
İlkeler, hediye ve ağırlama kabulüne ilişkin ilke, prensip ve uygun sınırların ayrı bir iç mevzuat dokümanında yazılı olarak belirlenmesini ister.
Çıkar çatışması politikası ile hediye ve ağırlama politikası aynı şey mi?
Hayır, birbirini tamamlayan iki ayrı dokümandır. Çıkar çatışması politikası yönetim kurulu üyelerinin menfaat ilişkilerini açıklama yükümlülüğünü düzenlerken, hediye ve ağırlama politikası daha operasyonel düzeyde hediye kabulünün sınırlarını belirler.
Yönetim kurulu üyeleri menfaat ilişkilerini nasıl açıklamalı?
Yönetim kurulunda müzakereye sunulan herhangi bir husus veya teklifle doğrudan ya da dolaylı menfaat ilişkisi bulunan üye, bu durum kurul tarafından bilinmiyor olsa bile menfaat durumunu açıklamak zorundadır.
Bu yükümlülük yalnızca halka açık şirketleri mi bağlar?
SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri doğrudan halka açık ve payı borsada işlem gören şirketleri hedefler; ancak yazılı bir hediye/çıkar çatışması politikası kurmak, halka açık olmayan şirketler için de iyi yönetim uygulaması olarak önerilir.
EthicAll, SPK uyumlu hediye kabul politikasını nasıl destekler?
EthicAll'ın Hediye ve Ağırlama modülü; dijital beyan/onay formu, eşik bazlı otomatik uyarı, yönetim kurulu düzeyindeki çıkar çatışması vakaları için özel kural motoru ve denetim/genel kurul raporlamasına hazır merkezi bir kayıt defteri sunar.
Bu makale bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
