Mobbing veya yolsuzluğa tanık olan ya da maruz kalan bir çalışanın ilk yapması gereken, olayı somut kanıtlarla (tarih, tanık, yazışma, belge) belgelemek ve kurumun etik ihbar kanalı üzerinden, mümkünse anonim olarak bildirmektir. Bu rehberde, çalışan perspektifinden adım adım ihbar sürecini anlatıyoruz.
1. Adım: Durumu belgeleyin
İhbar etmeden önce, yaşanan olayları mümkün olduğunca somut şekilde kayıt altına alın: tarih ve saatler, tanık olabilecek kişiler, e-posta veya mesaj yazışmaları, varsa ses veya görüntü kayıtları (hukuka uygun şekilde elde edilmiş olmalı). Detaylı ve kronolojik bir kayıt, hem sizin hatırlamanızı kolaylaştırır hem de soruşturma ekibinin vakayı değerlendirmesini hızlandırır.
2. Adım: Doğru kanalı belirleyin
Çoğu kurumda etik ihbar hattı; web formu, QR kod veya telefon hattı gibi birden fazla kanaldan erişilebilir durumdadır. Kurumunuzun intranet sayfasını, iş sözleşmenizi veya çalışan el kitabını kontrol ederek bu kanala nasıl ulaşabileceğinizi öğrenin. Modern bir etik ihbar hattının teknik olarak nasıl çalıştığını ve anonimliği nasıl garanti ettiğini Anonim Etik İhbar Hattı Nedir? yazımızda bulabilirsiniz.
3. Adım: İhbarınızı net ve objektif şekilde yazın
İhbar metninde duygusal ifadelerden çok, olgulara odaklanın: ne olduğu, ne zaman olduğu, kimlerin dahil olduğu ve varsa hangi kanıtların mevcut olduğu net bir şekilde ifade edilmelidir. Mobbing vakalarında sistematik ve tekrarlayan davranış örüntüsünü göstermek, tek bir olayı bildirmekten daha güçlü bir soruşturma zemini oluşturur. Yolsuzluk vakalarında ise ilgili işlem numaraları, tutarlar ve tarihler mümkün olduğunca spesifik belirtilmelidir.
4. Adım: Anonim kalmayı tercih edebilirsiniz
İyi tasarlanmış bir etik ihbar hattında kimliğinizi açıklamak zorunda değilsiniz. Anonim çift yönlü iletişim özelliği sayesinde, kimliğinizi hiç açıklamadan soruşturma ekibinin ek sorularını yanıtlayabilir, size verilen referans kodu ile sisteme tekrar giriş yaparak süreci takip edebilirsiniz. Bu mekanizmanın kurum tarafında nasıl işlediğini Etik İhbarlar Nasıl Toplanır ve Yönetilir? yazımızda inceleyebilirsiniz.
5. Adım: Misilleme yasağınızı bilin
AB Whistleblower Directive kapsamındaki şirketlerde ve iyi uygulanan etik politikalarında ihbarcıya yönelik misilleme (işten çıkarma, görev değişikliği, mobbing, terfi engelleme gibi) kesinlikle yasaktır. Bu yasağın yasal dayanağını AB Whistleblower Directive Nedir? yazımızda bulabilirsiniz. Misilleme yaşadığınızı düşünüyorsanız bunu da ayrı bir ihbar konusu olarak bildirebilirsiniz.
6. Adım: Süreç takibini yapın
Bildiriminizin ardından kurumunuzun politikasına göre belirli bir süre içinde (AB Whistleblower Directive kapsamındaki şirketlerde 7 gün içinde teyit, 3 ay içinde sonuç geri bildirimi) bilgilendirilmeniz beklenir. Bu süreler geçtiği halde bir geri bildirim almadıysanız, referans kodunuzla sisteme tekrar giriş yaparak durumu sorabilirsiniz.
Mobbing ve yolsuzluk ihbarlarında sık yapılan hatalar
- Kanıt toplamadan doğrudan sözlü şikayette bulunmak.
- İhbarı yöneticinizin kendisine veya olayla ilgisi olabilecek kişilere yapmak.
- Kurumsal kanal yerine sosyal medyada paylaşım yapmak (bu, hem soruşturmayı zorlaştırır hem de sizi hukuki risklere açık hale getirebilir).
- Anonimlik seçeneği varken kimliğinizi gereksiz yere açıklamak.
EthicAll üzerinden ihbar süreci nasıl işler?
EthicAll'ın etik ihbar hattını kullanan kurumlarda, bildiriminiz IP adresi veya cihaz bilgisi hiç kaydedilmeden, uçtan uca şifrelenmiş bir kanaldan iletilir. Size verilen tek kullanımlık referans kodu ile kimliğinizi açıklamadan sürecin her aşamasını takip edebilir, soruşturma ekibinin sorularını yanıtlayabilirsiniz. Kurumunuzun etik ihbar hattı hakkında daha fazla soru için Etik İhbar Hattı SSS sayfamıza göz atabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuza özel hukuki değerlendirme için bir hukuk danışmanına başvurmanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Mobbing ihbarı nasıl yapılır?
Olayları tarih, tanık ve yazışmalarla belgeleyip kurumun etik ihbar kanalından, tercihen anonim olarak bildirerek yapılır.
İhbar ederken kimliğimi açıklamak zorunda mıyım?
Hayır, iyi tasarlanmış bir etik ihbar hattında anonim kalabilir ve referans kodu ile süreci takip edebilirsiniz.
İhbar sonrası ne kadar sürede geri bildirim alırım?
AB Whistleblower Directive kapsamındaki şirketlerde 7 gün içinde teyit, 3 ay içinde sonuç geri bildirimi beklenir.
İhbar ettiğim için işten çıkarılabilir miyim?
Hayır, misilleme yasağı kapsamında ihbarcıya yönelik misilleme kesinlikle yasaktır.
Bu makale bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Hukuki tavsiye niteliği taşımaz.